Bir defter dolusu kelime listesi baştan sona üç kez okunur. Sınavda o kelimeyle karşılaşılır ve tanınmaz. Bu durumu yaşamayan YDS adayı azdır.
Sorun çalışkanlık değildir, yöntemdir. Kelimeyi tek başına, anlamıyla yan yana görmek beyne "bunu sakla" sinyalini vermez.
Kelime ancak bağlam içinde kalıcı olur. Bunun için aynı kelimeyle birden çok kez karşılaşmanız gerekir: bir cloze testte, bir reading parçasında, bir cümle tamamlama sorusunda. Her seferinde biraz farklı bir cümlede, biraz farklı bir tuzakla.
Liste ezberi bunu taklit edemez. Kelime hep aynı satırda, aynı sırada durur. Bu da tanıma değil, hatırlama yanılsaması yaratır.
Kelimeye değil, karşılaşmaya zaman ayırın
Pratikte işe yarayan ayrım şudur: kelimeyi öğrenmek için zaman ayırmayın, soru çözerken kelimeyle karşılaşmak için zaman ayırın.
Bilinmeyen kelimeyle dolu bir reading parçası çözersiniz. O kelimeler hafızanıza tek başına girmez; bir bağlamla, bir tuzakla ve bir yanlış şıkla birlikte girer. Ertesi gün başka bir parçada aynı kelime farklı bir cümlede çıkar, ve ikinci karşılaşma olur. Üçüncüsünde kelime artık tanıdık gelir.
Üç hafta sonra aynı listeye bakıp "bunu biliyordum" demek bir şeydir. Üç hafta boyunca o kelimeyle beş farklı cümlede karşılaşmış olmak başka bir şeydir.
Bunun bir de malzeme tarafı var. Aynı sınavı ve aynı kelimeleri tekrar görmek yerine her gün yeni metin ve yeni soru gerekir. Yoksa kelimeyi değil, soruyu ezberlersiniz. soruLab'daki YDS / YÖKDİL paketi günlük üretilen yeni sorularla bunu sağlar. Kelime listesi çalışmak isteyenler için ayrıca YDS kelime listesi de var.
Liste kelimeyi tanıştırır. Soru kelimeyi öğretir. Bunlar ayrı işlerdir, ve sınava giren aday genelde sadece birincisini yapar.
Aradaki farkı bir örnekle görmek
"Yaygın" kelimesini ele alalım. YDS'de sık çıkar; İngilizcesi prevalent ya da widespread olur.
Liste çalışan aday şunu görür: prevalent (adj.) — yaygın. Üç kez okur, ezberler, kapatır. Ertesi gün hatırlama ihtimali yüksektir. Cümle içinde tanıma ihtimali düşüktür, çünkü kelimeyi hiçbir cümlede görmemiştir.
Soru çözen aday ise aynı kelimeyle şöyle bir cümle tamamlama sorusunda karşılaşır:
"Despite numerous public health campaigns, smoking remains surprisingly ____ among teenagers in several European countries."
A) rare B) prevalent C) forbidden D) declining E) irrelevant
Doğru cevap B'dir. Cümledeki despite… campaigns ve surprisingly kelimeleri beklenenin tersi bir durumu işaret eder: kampanyalara rağmen durum hâlâ yaygındır. Burada kelime yalnızca anlamıyla öğrenilmez. Hangi bağlamda ve hangi sinyal kelimelerle birlikte kullanıldığıyla öğrenilir.
Aynı kelimeyle bir hafta içinde üç farklı cümlede karşılaşan aday, dördüncü karşılaşmada anlamı çözmek için listeye bakmaz.
Aynı kural bağlaç ve zarf grubu için daha da sıkı işler. Despite, nevertheless ve consequently tek başına ezberlendiğinde işe yaramaz. Bu kelimeler bir cümlenin mantığını taşır: zıtlık, sonuç ya da ekleme. Anlamlarını ancak o cümlenin içinde kazanırlar.
Her gün yeni bir reading parçası ya da cümle tamamlama sorusu çözün. Bu, kelimelerle gerçek bağlamda karşılaşmayı garantiler. Listeye değil, soruya zaman ayırmanın asıl faydası buradadır.